Afkicken met Spinoza

hoe filosofie je bevrijdt van alledaagse verslavingen

In zijn onlangs verschenen boek Afkicken met Spinoza, (Noordboek, 2026) komen de twee grote thema’s in zijn leven samen: filosofie en verslaving. Omdat we de afgelopen jaren gezien hebben dat ook zaken als de mobiele telefoon, sociale media en voedsel verslavend kunnen zijn, definieert hij in dit boek verslaving veel breder als niet kunnen stoppen met steeds maar weer dingen denken, verlangen en doen waar je, als je goed erover nadenkt, eigenlijk mee zou willen stoppen.
Centraal in de lezing staan ‘gedachtenverslavingen’ , ngelukkig makende denkpatronen waar mensen in vast kunnen komen te zitten. Steeds meer jongeren hebben het het daarmee moeilijk en dat is mede te wijten aan ‘het giftige pretpark en de geestelijke woestijn’ waarin zij opgroeien, een samenleving die erop gericht is om met name jonge mensen aan van alles verslaafd te maken. Behalve de opvoeding en de leefomgeving kan filosofie, en die van Spinoza in het bijzonder, daartegen werken als een medicijn. Waar algoritmes onze gedachtenverslavingen versterken, laten filosofie en onderlinge discussie ons samen onze gedachten onderzoeken: thuis, op school, op het werk en in de politiek. Zo kan filosofie ons vrij maken.

Yoram Stein (1972) schreef als journalist veel over filosofie (onder meer voor dagblad Trouw) en is nu al bijna 25 jaar filosofiedocent aan het Montessori Lyceum Amsterdam. Na acht jaar als buitenpromovendus aan de Universiteit Leiden promoveerde hij in 2019 op Spinoza’s opvatting over religie en de gevolgen daarvan voor het denken over staat en samenleving. Yoram zit in het bestuur van de Vereniging Het Spinozahuis, waar hij de winter- en de zomercursus organiseert. De afgelopen jaren maakte hij als hoofdredacteur het blad Spinoza! voor de Vereniging van Filosofiedocenten. Daarnaast is Yoram ook ervaringsdeskundige op het gebied van verslaving. In 2003 brak hij definitief met zijn cannabisverslaving: hij beschreef dit in Stoppen met blowen, de mythen, de gevaren en je laatste joint (Nieuw Amsterdam, 2010).